Sang thu – tín hiệu đặc trưng và bức tranh vạn vật thiên nhiên tuyệt đẹp lúc giao mùa

Từ xưa đến nay, vẻ đẹp vạn vật thiên nhiên bốn mùa luôn là hầu hết đề tài thân trực thuộc trong thơ ca. Form cảnh thiên nhiên bốn mùa luôn là nguồn xúc cảm vô tận của các nhà văn, công ty thơ. Trong các số đó vẻ đẹp thuần khiết, bình dị của mùa thu đã được xung khắc họa một cách rõ nét và thành công xuất sắc qua bài bác “Sang thu” của Hữu Thỉnh. Bên dưới ngòi bút và cảm nhận ở trong phòng thơ, độc giả cảm nhận ra vẻ đẹp nhất e ấp của vạn vật thiên nhiên lúc giao ngày hè - thu.

*

“Sang thu ” được Hữu Thỉnh sáng tác năm 1977 ngay khi quốc gia được giải phóng, bước đầu bắt tay vào thời kì kiến tạo và bảo đảm an toàn Tổ quốc. ‘Sang thu” ở đấy là chớm thu, lúc thiên nhiên bước đầu chuyển giao thân mùa hạ cùng thu. Khoác dù cái nắng nóng của mùa hạ chưa hết nhưng chiếc không khí thanh thanh của ngày thu đã ban đầu lan toả. Có lẽ rằng chỉ có ai có tình yêu thương thiên nhiên, tất cả sự cảm nhận tinh tế, nhạy bén cảm tuyệt nhất mới có thể cảm nhấn thời xung khắc giao mùa tuyệt đối này.

Bài thơ bắt đầu bằng những cảm nhận, đều rung động phệ mờ, xao xuyến của tác giả trước vẻ đẹp đổi khác của thời khắc vạn vật thiên nhiên lúc bàn giao mùa. Mùa thu trong cảm nhận của Hữu Thỉnh không hẳn là nhan sắc “mơ phai” xuất xắc hình hình ảnh “con nai vàng ngơ ngác” cơ mà là “hương ổi” rất gần gũi nơi vườn mẹ được “gió se” đánh thức, một mùi hương đặc thù của mùa thu làng quê phía bắc Việt Nam. Tất cả hòa quấn lại với nhau gợi dậy những cảm giác của tác giả. Mùa thu dần xuất hiện qua sự quan sát bằng các giác quan lại tình thế của phòng thơ.

“Bỗng nhận thấy hương ổi

Phả vào trong gió se.”

Câu thơ đến ta cảm nhận được hương vị ấm nồng của chớm thu của một trên miền quê nhỏ. Một ít tín hiệu đầu để tác giả nhận biết “hương ổi” chính là tín hiệu báo đầu của mùa thu, là sự việc hoán đổi giữa nhì mùa. Mùi hương quê công ty mộc mạc, bình dị, bỗng nhiên “phả” vào gió, thoảng cất cánh trong không gian. Cảm giác bất ngờ chợt cho để công ty thơ “bỗng nhận ra” thu đã đi đến rồi – một sự chờ đợi sẵn từ rất lâu đến trọn vẹn tự nhiên. Câu thơ không những đơn thuần là tả cơ mà còn khiến cho người đọc cảm thấy vẻ đẹp mùa thu bằng tất cả các giác quan: liên can đến màu quà ươm, hương thơm lựng, vị ngọt, giòn, chua chua địa điểm đầu lưỡi của trái ổi quê nhà. Một nét bút chấm phá dễ dàng nhưng đầy nét gợi hình, gợi tả một cách giản dị, mộc mạc cơ mà vẫn làm ra nét riêng trả toàn rực rỡ trong của ngày thu của trong thơ Hữu Thỉnh. Hương thơm ổi vào gió đầu mùa se lạnh đó là sứ giả của mùa thu, nó đến khẽ khàng, “khẽ” đến cả nếu ai vô tình sẽ không thể phân biệt được. Rất có thể nói, Hữu Thỉnh đã có một phát hiện về khúc giao mùa thật tinh tế và sắc sảo và sệt biệt, phát hiện nay của ông đã hình thành một hồn thơ xứ sở đầy nét sệt trưng, thi vị.

Bên cạnh mùi hương ổi nhàn nhã nhạt nhẹ nhàng khúc giao mùa, cả sương thu như cũng chứa đầy trung khu trạng, sương dịu nhàng, chùng chình giăng mắc trên khắp nẻo con đường thôn:

“ Sương dùng dắng qua ngõ

Hình như thu đang về.”

Dưới ngòi bút tuyệt vời và tài cảm nhận quan trọng của Hữu Thỉnh, sương dường như hóa thành một bạn lữ hành trên phố đã được nhân hoá qua nhị chữ “chùng chình” không thích bước, nói lên siêu thơ bước đi chầm lờ đờ lúc, ngoài ra còn kinh ngạc trước phút chốc giao mùa sang trọng thu. Nếu ở câu thơ thứ nhất nhà thơ “bỗng dìm ra” bỏ túi trong sự bất ngờ đột ngột và bất ngờ thì sau khi cảm nhận ra hơi rét mướt của sương thu, gió thu, fan thi sĩ vẫn ngỡ ngàng thốt lên tiếng lòng từ hỏi: “Hình như thu sẽ về”? vai trung phong hồn của Hữu Thỉnh hoàn toàn rất có thể nắm bắt những chuyển biến nhẹ nhàng, mong muốn manh của tạo nên vật trong phút giao mùa. Bởi chính tài quan gần kề của mình, Hữu Thỉnh đang khắc hoạ thành công xuất sắc những bước đi nhỏ dại bé nhẹ nhàng, ý muốn manh nhỏ tuổi nhẹ của mùa thu. Thu cho nhẹ nhàng quá, mơ hồ nước nhưng khiến ta cảm nhận được tâm hồn nhạy cảm của một hồn thơ có nặng tình yêu với thiên nhiên và cuộc sống.

Sau phút giao mùa vơi nhàng, gần như dấu hiệu bước đầu mùa thu vẫn trở nên cụ thể hơn, nhanh hơn. Tác giả cảm nhận ngày thu bằng cả trọng tâm hồn của mình

“Sông được cơ hội dềnh dàng

Chim bắt đầu vội vã

Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu.”

Từ “hương ổi”, “gió se”, “sương”, vạn vật thiên nhiên trong khoảng thời gian ngắn giao mùa đang được rõ ràng bằng phần đa hình hình ảnh rõ ràng: “sông dềnh dàng”, “chim vội vã”, mây “vắt nửa bản thân sang thu”. Cảm giác của người sáng tác lan tỏa trong không khí rộng hơn, các cung bậc cảm giác hơn. Từ không gian bé dại bé như bé ngõ nhỏ tuổi đã tỏa khắp ra tới bầu trời, một không gian bao la rộng khủng không gì có thể đo đếm được. Bằng nghệ thuật và thẩm mỹ nhân hoá, tác giả đã tạo hình thành linh hồn mang lại cảnh vật. Mẫu sông êm đềm, nhẹ nhàng trôi sau những trận mưa mùa hạ như loại trừ nước. Giờ đây, này lại “dềnh dàng”, lờ đờ chạp, tử tế chảy trong không gian bức tranh tuyệt đẹp mắt của mùa thu. Sông y như tâm trạng của con người, ngoài ra đang sống “chậm” lại, ngẫm nghĩ, chiêm nghiệm về cuộc đời.

Trái ngược cùng với “dềnh dàng” của cái sông, đa số cánh chim thiên cư lại bắt đầu ‘vội vã” đầy lo ngại trước phút chốc giao mùa. Với nghệ thuật và thẩm mỹ tương phản quánh sắc, Hữu Thỉnh sẽ gợi lên tranh ảnh thu đầy sinh động: vơi nhàng, lãng mạn nhưng không hề kém phần ân hận hả, cấp vã. Thông qua bức tranh ấy, ông ước ao gợi lên sự thay đổi của tổ quốc ta. Một tổ quốc vừa trải qua mưa bom lửa đạn, giành được hòa bình và đang ban đầu xây dựng đất nước trong không gian vui tươi, rộn ràng.

Với cồn từ “vắt”, bầu trời lúc giao mùa tự dưng trong cảm nhận của thi sĩ trở nên quan trọng đặc biệt hơn:

“Có đám mây mùa hạ

Vắt nửa mình sang thu.”

Đám mây bé nhỏ dường như trải lâu năm hơn, trôi rỗi rãi trong bầu trời xanh ngắt, cao rộng. Bên cạnh đó nó vẫn tồn tại vương vấn ánh nắng ấm áp của mùa hạ nên chỉ có thể “vắt nửa mình sang thu”. Nó đã tạo nên một lằn trẻ ranh giới mỏng mảnh manh, lỗi ảo. Gồm lẽ, thực tế sẽ thiết yếu nào bao gồm áng mây bé nhỏ dại nào như thế. Đó chỉ là sự liên tưởng đầy thú vị của thi sĩ. Vớ cả đóng góp phần tạo nên 1 thời khắc giao mùa đầy hóa học thơ, tinh tế và nhạy cảm, độc đáo nhưng bâng khuâng trong không khí êm dịu của mùa thu. Dòng sông, đám mây, cánh chim phần nhiều được nhân hoá rõ nét khiến cho bức tranh thu lãng mạn của Hữu Thỉnh trở yêu cầu thi vị hơn. Qua đó, ta cảm nhận được một tâm hồn nhạy cảm, yêu thiên nhiên tha thiết và trí tưởng tượng phiêu độc đáo của phòng thơ.

Hai khổ thơ đầu là những biểu thị và hình ảnh lúc chớm thu. Khổ thơ cuối chính là lúc người sáng tác chiêm niệm về cuộc sống thường ngày con người, chiêm niệm về cuộc đời.

“Vẫn còn từng nào nắng

Đã vơi dần cơn mưa

Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên mặt hàng cây đứng tuổi.”

“Nắng – mưa” hai hiện tượng thiên nhiên hay cho rồi đi tự dưng của mùa hạ. Bây giờ chỉ còn “bao nhiêu nắng” cùng đã “vơi dần dần cơn mưa” – một dấu hiệu chuyển mình nhẹ nhàng sang thu. Nắng vẫn còn đó đó dẫu vậy đã thanh thanh hơn, không hề gay gắt nhưng mà mang sự vơi nhẹ của mùa thu. Mưa không nhiều đi, với dần và nhẹ nhàng hơn, không thể dồn dập và trẻ trung và tràn đầy năng lượng như lúc vào hạ. Hai chữ “bao nhiêu” thường xuyên chỉ sự đong đếm, mặc dù thế nắng sao có thể đong? Mưa vẫn “vơi” nhưng gồm ai biết là đã ít đi như vậy nào? phương pháp nói đầy mơ hồ tuy vậy lại diễn tả rõ sự hoà nhịp đầy sâu lắng của tác giả với thiên nhiên. Chỉ hoàn toàn có thể hòa mình vào thiên nhiên, cảm nhận vạn vật thiên nhiên bằng tâm hồn sắc sảo và đồng điệu mới có thể nhận ra được điều đó.

Với cách thực hiện ẩn dụ đầy nghệ thuật, hai câu thơ cuối đang xây hình thành hình ảnh “sấm” với “hàng cây” thật quánh sắc.

“Sấm cũng bớt bất ngờ

Trên mặt hàng cây đứng tuổi.”

Cuối hạ - đầu thu. “Sấm” từ bây giờ không còn kêu vang rộn ràng tấp nập như lúc vào hạ cơ mà đã bắt đầu giảm dần mức độ xuất hiện của bản thân qua sự quan giáp của tác giả. Giọng thơ bắt đầu trầm lắng, hình hình ảnh “hàng cây đứng tuổi” đứng yên tĩnh suy ngẫm, chiêm nghiệm cuộc sống để lại bao suy nghĩ trong lòng bạn đọc. Mặt hàng cây ấy như đang xem xét về cuộc đời, về những chuyển đổi của thời đại. Tất cả phải chăng, mùa thu của Hữu Thỉnh không còn là mùa thu nhẹ nhàng, êm dịu. Đây còn là ngày thu của đời người, ngày thu của sự khép lại phần đông tháng ngày sôi sục của tuổi trẻ. Tự đó mở ra một mùa thu mới, ngày thu yên tĩnh, trì trệ dần trước dịch chuyển của nước nhà và cuộc sống con người.

Nhìn thông thường cả bài xích thơ số đông là hình ảnh thơ giản dị, ko trau chuốt cơ mà giàu sức gợi cảm. Hữu Thỉnh đang thành công biểu đạt bức tranh vạn vật thiên nhiên lúc giao mùa tuyệt đẹp nhất của khu đất nước. Thông qua đó thể hiện tinh tế tình yêu thương quê hương quốc gia của ông. “Sang thu” là bức tranh mộc mạc về miền quê Bắc Bộ: dịu nhàng, êm dịu, trong thanh lịch và bắt buộc thơ. Trải qua bài thơ, người sáng tác thể hiện những triết lý về cuộc đời qua hầu như gì giản đơn, nhỏ tuổi bé của cuộc sống. Tất cả tạo nên đặc sắc cho bức ảnh giao mùa hiếm tất cả của thiên nhiên Việt Nam. Thông qua đó giúp bạn đọc có những xúc cảm đong đầy, tự hào với thêm thương mến Tổ quốc.