Hướng dẫn soạn bài Thực hành những phép tu từ: Phép điệp cùng phép đối, gợi nhắc trả lời câu hỏi trang 124 sách giáo khoa Ngữ Văn lớp 10 tập 2.
1. Kỹ năng và kiến thức cơ bản1.1. Phép điệp1.2. Phép đối2. Lí giải trả lời câu hỏi bài tập thực hành2.1. Rèn luyện về phép điệp2.2. Luyện tập về phép đối
 Bài soạn Thực hành các phép tu từ: Phép điệp và phép đối bởi Đọc tài liệu biên soạn bao hàm tóm tắt những kiến thức và kỹ năng cơ bạn dạng về giải pháp dùng phép điệp cùng phép đối, rèn luyện kĩ năng so với và thực hiện hai phép tu từ này trải qua việc vấn đáp các câu hỏi và bài bác tập trong SGK.

A- kiến thức cơ bản cần thay vững

I. Phép điệp (điệp ngữ)- Khái niệm: Phép điệp là biện pháp tu từ lặp lại một yếu ớt tố mô tả (vần, âm, thanh, từ, nhiều từ, câu) nhằm mục tiêu nhấn mạnh, diễn tả cảm xúc và ý nghĩa, có khả năng gợi mẫu nghệ thuật.- Các hình thức điệp:+ Điệp âm+ Điệp vần+ Điệp thanh+ Điệp từ+ Điệp ngữ+ Điệp cấu tạo cú pháp- chức năng của phép điệp: gợi hình ảnh, mô bỏng âm thanh, sản xuất sự thừa nhận mạnh, hoặc làm ra liệt kê...II. Phép đối- Phép đối là biện pháp xếp để từ ngữ, nhiều từ và câu sống vị trí tương xứng nhau nhằm tạo tác dụng giống nhau hoặc trái ngược nhau nhằm mục đích gợi ra một vẻ đẹp hoàn chỉnh và hài hoà trong diễn đạt để đào bới làm nổi bật một nội dung chân thành và ý nghĩa nào đó.- những kiểu đối:+ tiểu đối (tự đối): các yếu tố đối lộ diện trong nội bộ một câu, một dòng+ trường đối (bình đối ): dòng trên và loại dưới, đoạn trên cùng đoạn dưới đối nhau- chức năng của phép đối: Gợi sự phong phú và đa dạng về ý nghĩa (tương đồng và tương phản), làm ra hài hoà về thanh, nhấn mạnh ý.

B- giải đáp trả lời câu hỏi bài tập thực hành các phép tu từ: Phép điệp cùng phép đối

I. Luyện tập về phép điệp (điệp ngữ)Câu 1. Đọc những ngữ liệu (1) cùng (2) mục 1.1 (SGK trang 124) và trả lời câu hỏi.a) - vào ngữ liệu (1), “nụ trung bình xuân” được tái diễn nguyên vẹn. Nếu sửa chữa bằng “hoa khoảng xuân” tuyệt “hoa cây này" thì câu thơ đang có như thế nào ?- Cũng sống ngữ liệu (1):Bây giờ em đã tất cả chồng,Như chim vào lồng, như cá mắc câuCá mắc câu biết đâu mà gỡChim vào lồng biết thuở nào raVì sao bao gồm sự tái diễn ở nhị câu sau ? nếu không lặp lại vì vậy thì sự đối chiếu đã rõ ý chưa ? biện pháp lặp này có giống cùng với "nụ tầm xuân" sinh sống câu trên ko ?b) trong số câu sinh sống ngữ liệu (2), vấn đề lặp từ có phải là phép điệp tu từ ko ?Việc lặp từ ở đầy đủ câu đó có chức năng gì ?c) phát biểu quan niệm về phép điệp.Trả lời:a) - vào ngữ liệu (1), “nụ tầm xuân” được lặp lại nguyên vẹn. Nếu thay thế sửa chữa bằng “hoa tầm xuân” hay “hoa cây này" thì câu thơ sẽ có một số trong những thay đổi:
+ Về ý: “nụ trung bình xuân” khiến ta liên can tới fan con gái. “Nụ trung bình xuân” nở tương tự như “em có ông chồng rồi”. Nếu vắt như trên thì đại lý để liên tưởng sẽ bị mờ nhạt, ý câu thơ vẫn chỉ như tả một loài vậy. Sự tái diễn nguyên vẹn sinh hoạt câu thiết bị hai với câu thứ ba có công dụng vừa nhấn mạnh, vừa tạo cho ý thơ, nhịp thơ dường như chững lại, nó góp phần biểu đạt sự hụt hẫng, sự thảng thốt trong tâm địa trạng của đại trượng phu trai lúc được tin cô gái mình yêu thương đi rước chồng.+ Về nhạc điệu: thực tế ba câu đầu không tồn tại vần mà lại đọc lên ta không xúc cảm thấy điều ấy là bởi phép điệp ngữ đã hình thành một lắp thêm nhạc riêng mà nếu cố gắng như trên thì thứ âm nhạc này sẽ bị phá vỡ.Cũng vào ngữ liệu (1), tứ câu cuối tất cả sự tái diễn hai các từ “chim vào lồng” và “cá mắc câu”+ Sự tái diễn này nhằm mục tiêu nhấn khỏe mạnh tình cảnh “cá chậu, chim lồng”, nỗi chua xót, sự lệ thuộc, bế tắc về thảm kịch hôn nhân tình yêu của người thanh nữ thời phong kiến.+ nếu như không lặp lại như thế thì sự đối chiếu cũng vẫn rõ ý. Nhưng việc lặp lại đã tô đậm thêm một lần nữa ý so sánh. Qua đó, cô gái muốn xác minh với quý ông trai về hoàn cảnh không biến hóa của mình.
+ bí quyết lặp ở chỗ này không giống như với bí quyết lặp ở câu trên. Đoạn trên, các từ “nụ khoảng xuân” nghỉ ngơi cuối câu này được tái diễn ở đầu câu kia. Đoạn dưới, hai các từ thuộc nhì vế trong cùng một câu được lặp lại ở đầu mỗi câu tiếp theo, trong số ấy đầu câu đầu tiên lặp lại cụm thứ hai (cá mắc câu) cùng đầu câu đồ vật hai lặp lại cụm đầu tiên (chim sổ lồng).b) trong số câu ngơi nghỉ ngữ liệu (2), việc lặp từ chưa hẳn là phép điệp tu từ nhưng chỉ solo thuần là nhằm tạo cho tính đối xứng cùng tính nhịp điệu, miêu tả rõ ý cho câu nói mà thôi.c) Phát biểu định nghĩa về phép điệp: Phép điệp là biện pháp tu tự được xây dựng bằng phương pháp lặp lại một hoặc một số yếu tố diễn đạt (vần, nhịp, nhiều từ, câu, từ) nhằm mục tiêu nhấn mạnh, mô tả cảm xúc và ý nghĩa, có công dụng gợi hình tượng.Câu 2. bài bác tập sống nhàa) Tìm bố ví dụ có điệp từ, điệp câu nhưng không tồn tại giá trị tu từ.b) Tìm cha ví dụ trong số những bài văn đang học tất cả phép điệp.c) Viết một quãng văn gồm phép điệp theo nội dung tự chọn.Trả lời:a) các loại điệp từ không có màu sắc tu từ rất có thể thấy lộ diện phổ biển cả ở các bài văn:- Anh ấy uống nhiều, nói các và hát các nữa.- Văn học giúp ta thừa nhận thức cuộc sống, văn học tập còn lẹo cánh ước mơ.- Tôi ngọt ngào con người phương Nam, yêu chiếc nắng gió phương Nam.b) Phép điệp được sử dụng khá phổ biến trong các tác phẩm văn học, nhất là trong thơ (các bài ca dao; đoạn trích truyện thơ Tiễn dặn fan yêu; Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi; những đoạn trích Truyện Kiều của Nguyễn Du...).Ví dụ 1:- Điệp từ:Người ta đi ghép lấy côngTôi nay đi ghép còn trông nhiều bềTrông trời, trông đất, trông mâyTrông mưa, trông nắng, trông ngày, trông đêmTrông mang đến chân cứng đá mềmTrời yên ổn bể lặng, bắt đầu yên tấm lòng(Ca dao)- Điệp ngữ:Đảng ta đó, trăm tay nghìn mắtĐàn em ta phía trên xương sắt domain authority đồng Đảng ta muôn vạn công nôngĐảng ta muôn vạn tấm lòng niềm tin.(Tố Hữu)- Điệp cấu trúc: + Tre xung phong vào xe pháo tăng đại bác. Tre giữ làng, giữ nước, giữ căn hộ tranh, giữ đồng lúa chín. Tre hi sinh để bảo đảm an toàn con người. Tre, hero lao động! Tre, hero chiến đấu! + Ai tất cả súng dùng súng. Ai gồm gươm sử dụng gươm, ai không tồn tại gươm thì cần sử dụng cuốc, thuổng, gậy gộc. Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp cứu vớt nước.c) Nên chọn kiểu văn miêu tả, văn thuyết minh hoặc văn nghị luận nhằm viết đoạn văn. Lúc viết phần đa câu văn bao gồm phép điệp cần xem xét để né nhầm lẫn với vấn đề điệp từ, điệp câu nhưng không có giá trị tu từ.Tham khảo một trong những đoạn chủng loại sau:(1) Cái nắng mùa hạ luôn luôn là cái nắng tuy chói chang nhưng lại sở hữu một mùi vị riêng. Với nhiều người, chắc hẳn rằng khi nói về nắng và nóng ngày hè luôn nghĩ ngay về cái oi ả, oi bức của nó, tuy nhiên với tôi, đó là chiếc nắng mà chỉ cần nhìn giỏi cảm nhận, tôi đang thấy phụ nữ tiên mùa hạ sẽ vẫy tay để mang lại một mùa hè với biết bao những thú vui tươi mới. Nắng hè thường mang lại sớm, từng tinh mơ thức dậy, nắng và nóng đã chói chang khắp những con ngóc ngách ngõ xóm. Nắng chảy trên các cái lá xanh mơn mởn, lấp ló trong số những vòm lá có tiếng chim hót, tiếng ve kêu lanh lảnh. Nắng tinh nghịch cùng chú mèo xung quanh sân đang vờn bắt phần đông chùm nắng. Nắng lấp lánh trên dòng sông quê nhà như mặc lên cho nó tấm áo dát tiến thưởng dát bạc. Nắng và nóng trường bên trên vai những bác nông dân vẫn cày ruộng trên cánh rượu cồn rộng lớn. Với nắng cũng là những dải hoàng hôn ánh hồng sau lũy tre làng lúc ngày tàn. Nắng hè, mang trong mình một phong vị riêng, một niềm vui riêng khi phần nhiều ngày mùa hè được rửa mặt ao, nô đùa mặt mái đình, chạy dọc bên trên bờ đê, thả hồn theo cánh diều cất cánh cao, cất cánh xa, với được trải nghiệm những món hoa trái lạnh ngọt mát. Nắng, mặc dù giản đơn mà lại chất đựng những nụ cười như vậy.=> Phép điệp từ: “Nắng”.(2) Quê hương thơm với mọi người lại là đa số định nghĩa không giống nhau, còn quê nhà với tôi lại là tất cả những gì bình dị và gần gũi nhất. Quê hương thuộc dòng sông đỏ nặng phù sa, xung quanh co, yên ả như dải lụa đào quấn quanh thôn làng. Quê hương là cánh đồng lúa chín rubi với số đông bông lúa trĩu nặng hạt, đung đưa trong gió, tỏa mùi hương lùa ngát trong không gian. Quê hương là bên nước, sảnh đình với đa số đêm trăng sáng, ngồi nghe bà kể chuyện cổ tích, đa số đêm trung thu rước đèn quanh ngõ xóm, hát ca rộn ràng. Và quê hương cũng là những giờ chiều nô nghịch trên đê làng, chạy theo con diều tuổi thơ bay xa tít tắp mang lại tận chân trời. “Quê hương mỗi người chỉ một/Như là chỉ một người mẹ mà thôi”, đúng vậy, quê nhà yên bình, là nơi nuôi dưỡng tâm hồn ta, cho ta tình thân thương, đưa đường ta cứng cáp ngay từ đông đảo gì đơn giản và giản dị nhất. Gồm lẽ, mặc dù sau này, lúc đi đâu xa, tôi cũng biến thành không khi nào có thể quên đi quê hương, địa điểm lưu giữ các kỷ niệm tuổi thơ, vồ cập mà thương yêu nhất trong cuộc sống này.=> Phép điệp từ: “Quê mùi hương là…”II. Luyện tập về phép đốiCâu 1. Đọc hầu như ngữ liệu (1), (2, (3), (4) vào SGK trang 125,126 và vấn đáp câu hỏi:a) Ở ngữ liệu (1) và (2), anh (chị) thấy cách sắp xếp từ ngữ có gì đặc trưng ? Sự phân tạo thành hai vế câu bằng vận được gắn kết lại nhờ những phương án gì ? Vị trí của các danh từ (chim, fan ; tổ, tông,...), các tính từ (đói, rách, sạch, thơm,...), các động trường đoản cú (có, diệt, trừ,...) tạo ra thế bằng phẳng như cố nào ?b) trong ngữ liệu (3) với (4) có các phương pháp đối không giống nhau như cầm nào ?c) Tìm một số ví dụ về phép đối trong Hịch tướng sĩ (Trần Hưng Đạo), Đại cáo bình Ngô (Nguyễn Trãi), Truyện Kiều (Nguyễn Du) cùng thơ Đường luật. Đọc một vài ba câu đối mà anh (chị) ghi nhớ được.d) phát biểu định nghĩa về phép đối.Trả lời:a) Ngữ liệu (1) với (2) đều phải có cách bố trí từ ngữ bằng vận giữa nhì vế vào một câu. Từng câu đều sở hữu hai vế, mỗi vế đều sở hữu ba từ. Nhị vế phẳng phiu được kết nối với nhau nhờ vào phép đối.Vị trí của các danh từ (chim, người/tổ, tông...) những tính từ bỏ (đói, rách, sạch, thơm...), những động từ (có, diệt, trừ...) sinh sản thế phẳng phiu là nhờ chúng đứng ở đều vị trí như thể nhau xét về cấu trúc ngữ pháp của từng vế (ví dụ nhị danh từ bỏ “chim” với “người” hầu hết đứng ở chỗ đầu từng vế; nhì tính trường đoản cú “sạch” với “thơm” hầu như đứng ở vị trí cuối từng vế;...).b) Trong ngữ liệu (3) cùng (4) có các phương pháp đối khác nhau:- Ngữ liệu (3) thực hiện cách tiểu đối vào một câu (Khuôn trăng đầy đặn / đường nét ngài nở nang, Mây thảm bại nước tóc / tuyết nhịn nhường màu da).- Ngữ liệu (4) áp dụng cách đối thân hai câu (Rắp mượn điền viên vui tế nguyệt / Trót rước thân thay hẹn tang bồng) - Đối theo kiểu câu đối.c) Ta có thể tìm thấy trong Hịch tướng tá sĩ của è Quốc Tuấn; Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi; Truyện Kiều của Nguyễn Du tương đối nhiều câu văn áp dụng phép đối. Ví dụ:- Hịch tướng tá sĩ:+ Trăm thân này phơi ngoại trừ nội cỏ / ngàn xác này gói trong da ngựa;+ Hoặc lấy bài toán chọi gà có tác dụng vui chơi / hoặc lấy vấn đề đánh bội nghĩa làm xả stress / hoặc vui thú ruộng vườn cửa / hoặc quyến luyêh vk con;...- Bình Ngô đại cáo:+ vấn đề nhân nghĩa cốt ở im dân / Quân điếu phạt trước lo trừ bạo;+ Gươm mài đá, đá núi đề xuất mòn / Voi uống nước, nước sông bắt buộc cạn;...- Truyện Kiều: Gươm bọn nửa gánh / đất nước một chèo; tín đồ lên ngựa / kẻ phân chia bào...- Thơ Đường nguyên tắc của Bà thị trấn Thanh Quan:Nhớ nước nhức lòng con cuốc cuốcThương công ty mỏi miệng loại gia gia(Qua đèo Ngang)- Một tín đồ thợ nhuộm chết. Bà xã ông ta cho nhờ chũm Tam nguyên lặng Đổ khiến cho một đôi câu đối. Nguyễn Khuyến viết như sau:+ Thiếp kể từ thời điểm lá thắm se duyên, khi vận tía, dịp cơn đen, điều dại, điều khôn nhờ ba đỏ+ nam giới dưới suối vàng gồm biết, vợ má hồng, con răng trắng, tím ruột tím ruột với trời xanh.d) Phát biểu định nghĩa về phép đối: Phép đối là phương pháp xếp đặt từ ngữ, nhiều từ cùng câu sinh hoạt vị trí phù hợp nhau để tạo nên kết quả giống nhau hoặc trái ngược nhau nhằm mục tiêu gợi ra một vẻ đẹp hoàn chỉnh và hài hòa trong cách diễn đạt để hướng đến làm nội bật nội dung ý nghĩa sâu sắc nào đó.Câu 2. Phân tích các ngữ liệu làm việc mục 2 (SGK trang 126) và vấn đáp câu hỏi:a) Phép đối trong tục ngữ có tác dụng gì ? bởi sao fan ta ko thể nắm được những từ trong các số ấy (ví dụ: đa số người muốn thay phân phối và mua) ? Phép đối phải dựa vào những biện pháp ngôn ngữ nào đi kèm theo (vần, từ, câu) ?b) vày sao châm ngôn ngắn mà bao gồm được hiện tượng lạ rộng, fan không học mà lại cũng nhớ, không cụ ý đánh dấu mà vẫn được giữ truyền ?Trả lời:a. Châm ngôn là phần nhiều câu nói rất là cô đọng, ngắn gọn cùng thường được sử dụng phép đối. Tục ngữ đúc rút những kinh nghiệm tay nghề trong lao động sản xuất, trong ứng xử làng hội.- Phép đối vào tục ngữ có chức năng làm cho người đọc, người nghe dễ dàng nhớ, dễ dàng thuộc.- từ bỏ ngữ sử dụng trong tục ngữ số đông không thể vắt được vị mỗi câu tục ngữ phần đa mang tính cố định giống như các thành ngữ, quán ngữ. Rộng nữa, tục ngữ sử dụng phép đối rất cân chỉnh, không thể có một từ bỏ khác ráng vào nhưng tính căn chỉnh của phép đối tốt hơn.- Phép đối trong tục ngữ thường đi kèm với các biện pháp ngôn từ như: thường gieo vần sườn lưng (tật/ thật), tự ngữ cần sử dụng mang quý hiếm tu trường đoản cú (ẩn dụ, so sánh, nhân hoá...); câu ngắn với thường tỉnh giấc lược những bộ phận...b) Tục ngữ là hồ hết câu siêu ngắn dẫu vậy vẫn bao quát được hiện tượng kỳ lạ rộng, bạn không học mà lại cũng nhớ, không rứa ý lưu lại mà vẫn được lưu truyền. Sở đĩ có được điều ấy là vị cách diễn đạt của tục ngữ được lựa chọn lọc, gọt giũa, bao gồm vần, có đối, nghe một lần là nhớ cùng rất khó khăn quên.Câu 3. Bài tập sinh hoạt nhàa) kiếm tìm mỗi kiểu dáng đối một ví dụ.b) Ra một vế đối cho các bạn cùng đối, vẻ bên ngoài như:Tết đến, các bạn vui như TếtTrả lời:a) có nhiều kiểu đối: đối thanh điệu; đối từ bỏ loại; đối ngữ nghĩa... Ví dụ:- hình trạng đối thanh:+ chim bao gồm tổ/ người có tông: (“tổ’’ - thanh trắc / “tông”, thanh bằng).+ Ăn cây làm sao / rào cây ấy, hấp thụ nước / ghi nhớ nguồn. (trắc đối bằng)- Kiểu đối kháng về nghĩa: ngay gần mực thì đen / ngay sát đèn thì sáng: (mực - xấu / đèn - tốt).- mẫu mã đối tự loại:+ Đói cho sạch /rách mang lại thơm: (các từ gồm cùng từ loại đối với nhau: đối - rách; sạch mát - thơm).+ Chó treo/ mèo đậy (chó / mèo (danh từ); treo / bịt (động từ)).b) Có tương đối nhiều cách ra vế đối, cần tham khảo thêm câu đối của các bậc nho sĩ xưa nhằm học tập cách ra vế đối và biện pháp đối.Ví dụ:Tết đến, anh chị vui như Tết.Xuân về, khắp nước trẻ thuộc xuân.(đối ý và đối thanh)hoặc:Tết đến, anh chị em vui như Tết.Xuân về, ngôi trường lớp ngát mùi hương xuân.-/----TỔNG KẾT---Sau khi học xong bài thực hành thực tế này, những em đã có được củng thay và cải thiện kiến thức về phép điệp với phép đối vào việc áp dụng tiếng Việt.Có tài năng nhận diện, phân tích kết cấu và chức năng của phép điệp và phép đối và có khả năng sử dụng được các phép tu từ đó khi đề xuất thiết.Thấy được vẻ đẹp của tiếng Việt để yêu quý, tôn trọng với giữ gìn sự trong sạch của giờ Việt.